VÌ SAO LÀM BÔNG SẦU RIÊNG SỚM VỤ Ở MIỀN ĐÔNG KHÓ?

KHÓ CẮT NƯỚC – KHÓ TẠO KHÔ HẠN

Đây là một trong những trở ngại lớn nhất khi làm bông sớm ở miền Đông.

Thông thường, để xử lý ra hoa, cây cần trải qua một khoảng thời gian có điều kiện ẩm độ đất phù hợp, giúp cây chuyển từ trạng thái sinh trưởng dinh dưỡng sang trạng thái sinh sản. Tuy nhiên, vào khoảng tháng 8–9, nhiều khu vực vẫn còn mưa liên tục.

Mưa xuống làm đất nhanh chóng có nước trở lại, khiến việc duy trì tình trạng khô hạn theo ý muốn trở nên khó khăn. Bà con vừa cắt nước được vài ngày thì một trận mưa lớn có thể làm ẩm độ đất tăng trở lại.

Nếu không kiểm soát tốt nước trong đất, quá trình xử lý ra hoa sẽ khó đồng đều giữa các cây, thậm chí giữa các cành trên cùng một cây.

Vì vậy, trước khi quyết định làm bông sớm, cần đánh giá thực tế khả năng thoát nước của vườn, đặc điểm đất và diễn biến thời tiết chứ không nên chỉ dựa vào lịch tháng.

CÂY CHƯA CÓ ĐỦ THỜI GIAN PHỤC HỒI SAU THU HOẠCH

Sau một vụ mang trái, cây sầu riêng đã tiêu hao một lượng lớn nước, dinh dưỡng và nguồn dự trữ để duy trì bộ lá, nuôi trái và hoàn thành quá trình thu hoạch.

Giai đoạn sau thu hoạch vì vậy rất quan trọng. Cây cần được phục hồi bộ rễ, bổ sung dinh dưỡng và phát triển lại bộ lá.

Trong điều kiện chăm sóc phù hợp, nhà vườn thường định hướng cho cây phục hồi và phát triển ít nhất khoảng hai cơi đọt khỏe, lá phát triển hoàn chỉnh trước khi bước vào chu kỳ mang trái tiếp theo.

Nếu thu hoạch xong đã nhanh chóng chuyển sang xử lý ra hoa sớm, cây có thể chưa kịp phục hồi đầy đủ.

Khi đó, cây phải đồng thời sử dụng nguồn lực để vừa phục hồi vừa ra hoa, trong khi bộ lá và bộ rễ chưa thật sự sẵn sàng. Nếu tình trạng này lặp lại qua nhiều vụ, cây có thể suy yếu rõ rệt.

CÂY DỄ BỊ ÉP QUÁ SỨC

Khi thời tiết không tạo được điều kiện khô hạn tự nhiên, một số nhà vườn có xu hướng tăng cường các biện pháp kỹ thuật để thúc ép cây chuyển sang trạng thái ra hoa.

Nếu xử lý quá mạnh hoặc sử dụng phân bón, chất điều hòa sinh trưởng không phù hợp, cây có thể bị mất cân bằng sinh trưởng.

Biểu hiện dễ thấy là rụng lá chân, lá nhanh xuống sức, cây suy sau khi xổ nhụy hoặc khả năng phục hồi sau khi mang trái kém.

Đặc biệt, nếu bộ rễ chưa khỏe mà cây đã bị ép ra hoa và mang trái, áp lực lên cây sẽ càng lớn.

Ra hoa sớm chỉ thực sự có ý nghĩa khi cây có đủ sức mang vụ tiếp theo. Nếu đổi lại bằng việc cây suy kiệt thì năng suất của một vụ chưa chắc bù được ảnh hưởng đến những vụ sau.

LƯỢNG BÔNG RA CÓ THỂ KHÔNG ĐẠT

Một cây khỏe và được xử lý trong điều kiện phù hợp thường có khả năng hình thành lượng hoa tốt hơn.

Ngược lại, nếu cây chưa sẵn sàng, thời tiết không thuận lợi và quá trình xử lý không đạt yêu cầu, lượng bông ra có thể thấp.

Không chỉ số lượng bông, chất lượng bông cũng là vấn đề cần quan tâm. Bông yếu, phát triển không đồng đều hoặc không đủ sức duy trì đến giai đoạn thụ phấn sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến số trái có thể giữ lại.

Vì vậy, không nên chỉ nhìn vào việc "cây có ra bông hay không". Điều quan trọng hơn là cây có ra được lượng bông phù hợp với sức cây và có khả năng nuôi số trái đó đến cuối vụ hay không.

KHÓ KIỂM SOÁT ĐỌT KHI MƯA NHIỀU

Đây là một trong những vấn đề rất thường gặp khi làm bông sớm ở miền Đông.

Mưa nhiều làm độ ẩm đất tăng, cây có điều kiện hấp thu nước và dinh dưỡng tốt hơn. Đồng thời, nguồn đạm từ nước mưa có thể góp phần vào sinh trưởng dinh dưỡng của cây.

Khi cây đang xử lý ra hoa nhưng lại liên tục phát sinh đọt mới, bà con sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì sự cân bằng giữa sinh trưởng và sinh sản.

Nếu đọt phát triển quá mạnh trong thời điểm hoa và trái non đang cần dinh dưỡng, cây phải phân bổ nguồn lực cho cả hai phía. Khi sự cạnh tranh này xảy ra mạnh, hoa có thể bị ảnh hưởng, tỷ lệ đậu trái giảm và trái non khó giữ ổn định.

Đặc biệt, những cây có sức sinh trưởng mạnh nhưng lượng hoa ít càng dễ gặp tình trạng đọt lấn át bông và trái.

BÔNG ÍT, TRÁI ÍT THÌ NĂNG SUẤT CŨNG KHÓ CAO

Năng suất cuối cùng không chỉ phụ thuộc vào việc cây có ra hoa mà còn phụ thuộc vào cả một quá trình từ số lượng hoa → tỷ lệ đậu trái → khả năng giữ trái → kích thước và chất lượng trái khi thu hoạch.

Nếu ngay từ đầu lượng bông đã thấp thì số lượng trái tiềm năng cũng bị giới hạn.

Chưa kể, nếu cây chưa đủ sức mà vẫn cố mang trái, bà con có thể phải loại bỏ nhiều trái trong quá trình chăm sóc hoặc cây tự rụng trái do không đủ khả năng duy trì.

Vì vậy, làm bông sớm nhưng lượng hoa thấp chưa chắc mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn.

CHI PHÍ ĐẦU TƯ CÓ THỂ CAO HƠN

Làm bông trong điều kiện thời tiết thuận lợi đã cần một quy trình chăm sóc chặt chẽ. Khi làm bông vào thời điểm mưa nhiều, việc kiểm soát cây thường khó khăn hơn.

Nhà vườn có thể phải tăng công theo dõi vườn, kiểm tra độ ẩm đất, quản lý đọt, xử lý nước và phòng bệnh.

Nếu cây phản ứng không đúng như dự kiến, việc xử lý bổ sung cũng làm tăng thêm chi phí vật tư và nhân công.

Do đó, trước khi làm bông sớm, bà con cần tính toán cả chi phí đầu tư và khả năng kiểm soát vườn, thay vì chỉ quan tâm đến việc thu hoạch sớm hơn.

LÀM BÔNG SỚM CÒN TĂNG ÁP LỰC BỆNH HẠI

Thời điểm tháng 8–9 thường có độ ẩm cao và mưa nhiều. Đây cũng là điều kiện thuận lợi cho nhiều tác nhân gây bệnh trên sầu riêng phát triển.

Khi cây vừa phải ra hoa, vừa chịu tác động của mưa ẩm, việc quản lý bệnh trên hoa, cuống hoa, trái non và bộ rễ sẽ trở nên quan trọng hơn.

Đặc biệt, những vườn thoát nước kém hoặc bộ rễ đang yếu sẽ càng dễ gặp vấn đề khi độ ẩm đất duy trì ở mức cao.

Vì vậy, nếu làm bông sớm, bà con cần đặc biệt chú ý hệ thống thoát nước, sức khỏe bộ rễ và tình trạng bệnh trong vườn.

Một cây sầu riêng có thể cho trái sớm hơn, nhưng nếu sau đó mất sức, rụng lá nhiều, bộ rễ suy yếu và phải mất thời gian dài mới phục hồi, thì hiệu quả của cả chu kỳ sản xuất cần được đánh giá lại.

Mục tiêu của việc xử lý ra hoa không chỉ là làm cho cây ra bông, mà phải hướng đến một vụ trái phù hợp với sức cây và khả năng nuôi trái đến thu hoạch.

Làm bông sầu riêng sớm vụ ở miền Đông trong giai đoạn tháng 8–9 có thể gặp nhiều trở ngại do mưa nhiều, khó tạo khô hạn, cây chưa đủ thời gian phục hồi và khó kiểm soát đọt.

Khi cây chưa đủ sức mà bị ép ra hoa, lượng bông có thể không đạt, bông yếu, tỷ lệ giữ trái thấp và cây dễ suy sau vụ. Bên cạnh đó, chi phí đầu tư và công chăm sóc cũng có thể tăng do phải quản lý nhiều yếu tố cùng lúc.

Vì vậy, trước khi bắt đầu xử lý, bà con nên đánh giá sức cây và điều kiện thực tế của vườn trước, sau đó mới quyết định thời điểm làm bông.

Một vụ sầu riêng hiệu quả không chỉ nằm ở việc ra hoa sớm, mà quan trọng hơn là cây phải đủ sức ra hoa, đậu trái, nuôi trái tốt và tiếp tục phục hồi cho những mùa sau.

Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Công Ty CP Phân Bón Vi Lượng  của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!

CÔNG TY CỔ PHẦN PHÂN BÓN ĐA TRUNG VI LƯỢNG

Địa chỉ: 42/KDC, Tổ 9, khu vực Bình Thường B, Phường Long Tuyền, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam

Email: ctycppbdatrungviluong@gmail.com

Số điện thoại: 0785.988.689